Хуурамч дипломын онигоо

Төрийн албанд хуурамч дипломоор шургалсан нэг этгээдийг байцааж байна гэнэ.
-Та ийм сайн хийцтэй хуурамч дипломыг хаанахын хэнээр хийлгэснээ хэл дээ!
-Би олсон юм аа.
-Зугаалж явсан чинь таны овог нэртэй диплом зам дээр хэвтэж байдаг... Та намайг үнэмшинэ гэж бодоод байна уу? Аан!
-Үнээн. Эхлээд диплом олсон. Дараа нь нэрээр нь иргэний үнэмлэх хийсэн юм л даа.

IQ-гийн тестийн асуулт:
-Гацуур, гэмт хэрэгтнээс ямар ялгаатай вэ?
Хариулт:
-Гэмт хэрэгтнийг шоронд суулгадаг. Гацуурыг хөрсөнд суулгадаг.

ГАХАЙН ТОМУУ МАНДТУГАЙ

/памфлет/
Гахай мандугай! гэх хашгираан монголыг доргиож байна. Гахай шиг буянтай, ашиг тустай амьтан алга гэж дамчин наймаачид дуу алдацгаах болжээ.
Хамгийн түрүүнд гахай мандтугай гэж орилсон хүмүүс бол амны хаалтны наймаачид, эмийн сангийн эзэд болой. Алга ч таглаж хүрэхгүй, сиймхий сэмэрхий даавуу, анх зуухан төгрөгийн үнэтэй байснаа одоо мянга давжээ. Наймааны алтан үед хулгар шарын арьс хойд ахын нутагт очвол долоо нугардаг байсан дээд амжилт эвдэгдлээ. Амны хаалтаар “нуга хийх”-ийн тулд салтаа сугандаа нууж, гааль гаталж, хил алхах зовлонгүй нь таатай. Гэнэтийн ашгийн татварын хууль гаргаж уул уурхайнхныг шар махтай нь хатааж байсан улсын их хурал мянган хувийн ашигтай наймааны тухай дуулаагүй юм шиг сууна. Эрхэм гишүүд өдөр нь хурал дээрээ унтаад, шөнө нь амны хаалт оёдог ч байж мэднэ гэж эрэн сурвалжлах сэтгүүлчид таамаг дэвшүүлээд байна.
Дараагийн дугаарт гахайнд хайртай болсон хүн бол Пөмбөгөр төвийн сүү цагаан идээний худалдаачин ах гуай. Түүнтэй мэргэжил нэгтэй мянга мянган сүү цагаан идээчид одоо өөрсдийгөө “аарцчин” хэмээх шинэ сонсголонтой нэр томъёогоор алдаршуулан дуурсгах болсноо хэвлэлийн бага хурал хийж нийтэд зарлах гэнэ. Тэд энэ цагаас хойш аарцаар дагнаж, сүү шар тос мэтийн шалдар булдар наймаагаа үүрд орхиж байгаа аж.
Гахай мандтугай гэсэн уриагаараа олны анхаарлын төвд ороод буй бас нэгэн хэсэг бүлэг этгээдүүд бол жимсний наймаачид. Барсын жимснийхэн одоо халуун орны гадил, хятад зүгийн алимыг тоохоо больсон гэлцэнэ. Тэд зөвхөн чацаргана, хад, нэрсээр дагнан төрөлжихөөр үзэж тарж, үсэрч цамнаж байгаа аж. Дэлхийн толгой зуун баяныг нэрлэдэг “Борбоос” хэмээгч сэтгүүлийн судлаачид 2009 оны сүүл гэхэд монголоос дөрвөн аарцчин, таван жимчин, нижгээд амны хаалтчин жагсаалтын эхэн рүү орж ирэх гэж буйгаас болоод, хөөрхий Билл Гейтс, Уоррен Баффет нар хорь юм уу, гучдугаар байрт жагсвал дээдийн заяа гэсэн судалгаа гаргаад байна.
Улсын их хурлын гишүүд “Хайртай Монгол орноо мандуулъя аа” гэж дуулж, чуулганаа нээгээд, “Ачтай гахайн томуугаа тараацгаая аа” гэж хоолой нийлүүлэн шуранхайлсаар чуулганаа хааж байх тухай хуулийн төсөл хэлэлцэж байна. Энэ төсөл зуун хувийн саналаар батлагдах нь ойлгомжтой болсон гэлцэнэ. Учир юу гэвэл эрхэм гишүүд сүүлийн хорин жил тойргоо хэсч “Жижиг дунд үйлдвэр хөгжүүлнэ” гэж худлаа амласан нь гахайн томууны буянаар биеллээ олжээ. Одоо монгол улсын хот дүүрэг, аймаг сум, баг өрх бүрт оёдлын машины дуу нүргэлэн амны хаалт хөвөрч, уур манан савсан аарц буцалж, жижиг дунд үйлдвэрлэл хөгжиж байгаа юм байх.
Гахай хэмээгчийн ачаар аарц цагаа аягаа халин цалгиж, амны цагаан хаалт говь талыг гатлан туяарч буйн учир түүнийг буяны цагаан мөртэй амьтан хэмээн залбирагч “сүсэгтнүүд”-ийн тоо өдөр хоногоор нэмэгдэж байгаа гэлцэнэ. Энэхүү гаж “сүсэгтнүүд”-ийн нүд улаанаар эргэлдэн, хүмүүний үхэл зовлонгоор бузар ашгаа зузаалж, гахайн томуу улам тараасай гэж ханцуй дотроо наминчлан залбирсаар л байх авай.

Эхнийх нь болсон явдал, хоёр дахь нь онигоо гэх үү

Залуухан сэтгүүлч томилолтоос буцаж явахдаа галт тэргэнд нэг бүсгүйтэй дотно танилцжээ. Тэгээд тэврээд үнсэлцчихсэн чинь, бүсгүй ухаан балартаад залуугийн хүзүүнээс гурван газар улайтал шимчихжээ. Арилгах арга байхгүй. Будалтай биш. Залуу ямар ч аргагүй хөсрийн царайлан гэртээ орж ирэв. Үүдэндээ гутлынхаа үдээсийг тайлж эхэлтэл хав нь түүн рүү үсрэх нь тэр! Залуу гялсхийтэл сийрэв. Хаваа тэвэрч авангуут, хүзүүндээ нааснаа "Ёо ёо, хүзүүнээс хазчихлаа! Пөөх яасан сонин юм бэ? Нэг хазах шиг болсон чинь гурван газар улайчихлаа, хар даа!" гэсээр толинд хүзүүгээ харан зогсов. Эхнэр нь дэргэд нь ирээд, "Харин тэгдэг юм байна лээ. Өчигдөр бас миний мөөмөн дээр нэг л хазах шиг болсон чинь, ингээд гурван газар улайчихсан!" гээд мөөмөн дээрээсээ шимүүлсэн гурван сорвио үзүүлж байна гэнэ.


Өнөөх сэтгүүлч залуу УИХ-ын гишүүд Хэнтий нутагт ажиллаж байгааг сурвалжилжээ. Эрхэм гишүүн Арвин сүргийн бэлчээрт малчдад заавар зөвлөгөө өгөөд л, мал аж ахуйн мэдлэгээ гайхуулаад байх юм гэнэ. Сэтгүүлчид бахархах сэтгэгдэл төрж, Арвин гишүүн рүү очоод, ярилцлага авчээ.
-Нэг ямаа хэдэн грамм ноолуур өгдөг вэ?
-Хар нь уу, улаан нь уу?
-Хар нь..?
-Хар нь таван зуу, хүү минь.
-Улаан нь?
-Улаан нь бас таван зуу.
-За тэгвэл нэг ямаа хэдэн литр сүү өгдөг вэ?
-Хар нь уу, улаан нь уу?
-Хар нь?
-Хар нь гурван литрийг өгдөг юм аа.
-Аа.., улаан нь?
-Улаан нь бас гурван литрийг өгдөг.
-Адилхан л байсан юм бол та яагаад "Хар нь уу, улаан нь уу" гэж толгой эргүүлээд байгаа юм бэ?
-Хар нь манай нагацын ямаа байгаа юм аа, хүү минь.
-Аа за. Улаан нь тэгээд хэнийх юм?
-Улаан нь бас манай нагацынх аа.

Үргэлжлэх хугацаа 3 цаг 33 минут!

Монгол эрчүүдийн бэлгийн ажил дунджаар хэдий хугацаанд үргэлжилдэг болохыг тогтоохоор судалгаа явуулжээ. 63 настай Балдан гуай миний хувьд 3 цаг 33 минут үргэлжилдэг гэж хариулав. Залуухан эмч бүсгүйн нүд орой дээрээ гараад,
-Гүй одоо та юу даа? Худлаа байлгүй гэв. Балдан гуай:
-Үнээн үнэн, охин минь. Өнөөхийг бэлэн болгох гэсээр гучин минут мунгинадаг юм. Бэлэн болмогц нь 3 минутын хугацаанд юу яадаг. Юу яаж яг дуусмагц нам унаад, бүтэн гурван цаг ухаангүй хэвтдэг. Ингээд нэмээд үзэхээр илүү ч үгүй, дутуу ч үгүй 3 цаг 33 минут болчихоод байгаа юм даа гэжээ.

Гишүүдийн худлаа хэлдгийг мэдэхгүй биш

УИХ-ын гишүүдийг ачиж явсан онгоц зүүн аймгийн нэгэн суманд осолдов. Аврагчид яаран очтол нутгийн малчид бүх гишүүдийг оршуулчихсан байна гэнэ.
-Бүгд үхчихсэн гэж үү?
-Зарим нэг нь би үхээгүй гэж зүтгэж байсан л даа.
-Тэгээд яагаад оршуулчихаж байгаа юм бэ?
-Тэдний худлаа бурж байдгийг мэдэхгүй биш. Худлаа гэж санаад л оршуулчихлаа.

ЗАМЫН ТҮГЖЭЭ МАНДТУГАЙ

/фельетон/
Зуны дунд сараас эхлэн уурандаа багтрах шахаж, эргэн тойрноо харцаараа урж, хар яр архирч байсан нийслэлчүүд өнөөдөр тэс өөр болжээ. Замын түгжээнд гацаад байгаадаа чин зүрхнээсээ баярлан, эелдэг инээмсэглэх царай гудамжийг чимж байна.
Хамгийн баяр хөөртэй байгаа хүмүүс бол “нийтийн тээвэр” гэсэн шар туузтай саарал тэрэгний жолооч нар. Түгжрэлийн өмнө тэднийг буудал бүр дээр хувин тоссон саальчид эрээн модоор чичлэн угтдаг байлаа. Тэгвэл одоо замын цагдаа юун сааль сүү саах манатай, хөлс баасаа урсган, дөрвөн замын уулзварт хаашаа ч хөдлөх аргагүй нам зоолттой зогсох болжээ. “Түгжрэлийн буянаар манай ажилтнууд шударга болон хүмүүжиж эхэллээ. Бид улсдаа ариун цагаанаар хөдөлмөрлөж ар гэрээ тэжээж болдог гэдгийг ойлголоо” хэмээн замын цагдаагийн дарга зурагтаар ярьсан гэлцэнэ.
Долоон буудлын Долзод эмээ “Зам түгжсэн хотын дарга хүүгийн буяныг нэм!” гэж дуу алдан залбирч, магнай хагартал баярлав. Учир юу гэвэл түүний дөчин долоотой гон бие гозон толгой ганц хүү нь түгжээний буянаар хань бүлтэй болоод байна. Эмгэний хүү хөлсний тэрэг барьдаг агаад, нэгэн бүсгүйг Толгойтоос Шар хад хүргэх замын туршид нүүр хагаран танилцсанаар барахгүй гэрлэлтээ бүртгүүлж, бас бие давхар болгож амжжээ. Долзод эмээ ачийн зулай үнэрлэнэ гэхээс тэсч ядан суугаа сурагтай.
Баярцогт, Зоригт, Гансүх гурав баярлахын дээдээр баярлаж байна. Иргэний хөдөлгөөнийхөн замын бөглөөнд гацаж байх хооронд эрхэм сайд нар Оюу толгойн гэрээнд гарын үсэг зурж амжжээ.
Нууц амрагуудад ч түгжрэл ач тусаа өгч байна. Ажлаа тараад, буудалд учирсан хоёрын эрэгтэй рүү эхнэр нь залгахуйд, хөлс бурзайж, амьсгаа өндөрдсөн эр сандарсан шинжгүй утсаа авна.
-Хөгшин чинь яг талбай дээр нам гацчихаад байна!
-Тэгээд яагаад амьсгаадаад байгаа юм бэ?
-Уур хүрээд, багтрах шахаад байхад чинь амьсгаадахгүй яадгийм!
-Миний өвгөн тайван бай. Зүрхээ бод! гэх утасны яриа эхнэр нөхрийн хооронд өрнөнө. Зарим нэг нөхөр үүрээр гэртээ орж ирээд, Их сургуулийн гудамжны гацаа сая л нэг юм онгойлоо гэдэг болжээ.
Албан хаагчид, багш, оюутан сурагчид бултаараа жаргаж байна. Шуурхай зөвлөгөөнд хоцроод, “Дарга аа, замын түгжээ хэрэг алга аа...” гэнэ. Дарга ажилтан руугаа зовлон ойлгосон энхрий зөөлөн харцаар хараад, суудал руу дохидог болсон. Их сургуулийн багш Хаймчиг хувийн сургуульд цагийн хичээл заачихаад, малийтал инээсээр орж ирнэ. “Бага тойрууд бөглөрөөд, бүтэн цаг гацчихдаг байна шүү!” гэнэ. Тэнхимийн эрхлэгч гараа алдлахаас өөр юу ч хэлэхгүй.
Бид урьд нэг л замаар уйдталаа холхидог байсан бол одоо зүлэг талбай, замын хажуу, голын эрэг хаа дуртай газраараа эрх чөлөөтэй сүлждэг боллоо. Шинэ содон газар түгжирч, шинэ сайхан охид харж, нүдээ баясгаж байгаадаа сэтгэл туйлын хангалуун. Түгжээнд зогсож байхдаа хажуугийн тэрэгний хөршийнхөө амар мэндийг мэдэж, гэр бүл үр хүүхэд, ач зээ болоод эмээ өвөөгийн лагшин тунгалаг эсэхийг асуудаг болоод байна. Хотын иргэдийн зан харьцаа мэдэгдэхүйц сайжирлаа.
Замын бөглөө Монголд эргэлт авчирчээ! Түүхчид эрин зууныг түгжрэлийн өмнө үе, түгжрэлийн дараах үе гэж хуваахаар санал дэвшүүллээ. Түгжрэлийн ачаар жолооч амгалан болж, цагдаа хүмүүжиж, хүүхэд төрж, хүн ам өсч, түүхэн гэрээг үзэглэснээр эдийн засаг эрс сайжрах гольдролд орлоо. Монголчууд бид өөр хоорондоо эвтэй харьцаж, ойртон нягтарлаа. Бид түгжрэлд орохоороо эвтэй болдог, эвтэй байхдаа хүчтэй байдаг ард түмэн ажээ. Замын түгжээ мандтугай!

Тас болоод хэрээдийн хүлээлт